İhtiyaca binaen İşyeri Hekimi Çalışma Onayı
İlkeleri ve Uygulama Esasları Yönetim Kurulumuzun 08.03.2005 tarihli
toplantısında karar altına alınmıştır;
TÜRK
TABİPLERİ BİRLİĞİ
GAZİANTEP
– KİLİS TABİP ODASI
İŞYERİ
HEKİMİ ÇALIŞMA ONAYI İLKELERİ
Amaç
ve Dayanak
Madde
1- Bu ilkeler, 6023 sayılı Türk Tabipleri Birliği Kanununun 5 inci ve 28 inci
maddelerine dayanılarak, aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (c) bendine ve 5 inci
maddesine göre işyeri hekimi önerilmesi ve verilecek çalışma onaylarının usul
ve esaslarının saptanması amacıyla hazırlanmıştır.
Kapsam
Madde 2- Bu ilkeler; yürürlülükteki mevzuata
göre, işyeri hekimi olarak çalışan ve çalışmak isteyen hekimlere Tabip
Odası’nca verilecek izin esaslarını kapsar.
Tanımlar
Madde 3- Bu metinde geçen;
a) Birlik: Türk Tabipleri Birliği Merkez
Konseyi'ni,
b) Oda: Tabip Odası'nı,
c) İşyeri Hekimi: Yürürlükteki mevzuata göre
işyeri hekimi olarak çalışma hak ve yetkisine sahip olan hekimi,
d) Çalışma Onayı: İşyeri hekimi olarak
çalışmak isteyen hekimin belli bir işyerinde çalışabilmesi için Oda Yönetim
Kurulu tarafından verilen onayı,
ifade eder.
Çalışma Onayı İçin Gerekli Belgeler
Madde 4- Çalışma onayı verilebilmesi için
aşağıdaki belgelerin, ilgilisi tarafından Oda'ya verilmesi gerekir:
a) İşyeri Hekimliği Sertifikası ve varsa
sürekli eğitim katılım belgelerinin fotokopileri,
b) İşyeri Hekimi Bilgi Derleme Formu,
c) Hekimin mevcut çalışma saatlerini gösterir
belge, (İşyeri Hekimliğine başlaması ile birlikte kamuda çalışan hekimlerden
2368 sayılı Sağlık Personelinin Tazminat ve Çalışma Esaslarına Dair Kanun’ a
göre kısmi zamanlı çalışmaya başladığına dair yazı istenir),
d) Oda ödentilerinin yatırıldığını gösterir
belge (Oda kayıtlarından bakılır),
e) TTB tarafından belirlenen asgari ücrete
aykırı olmayan Bordro örneği (İlk ücret alındığında)
f) İşyeri Hekimliği Sözleşmesi,
g) Çalışan işçi sayısını gösteren son aya ait
SSK Prim Bildirgesi ve Tahakkuk Fişi,
h) İşyeri Tanıtım Formu.
Yukarıda belirtilen belgelerden (g) ve (h)
bendinde belirtilen belgeler ilgili işverenden; diğer belgeler ise ilgili
hekimden istenir.
Yukarıda belirtilen belgelere, Tabip Odası
tarafından verilen İşyeri Hekimi Çalışma Onayı'nın eklenmesiyle oluşturulacak
İşyeri Hekimi dosyası Tabip Odası'nda saklanır. Oda tarafından, işe başlayan ve
işten ayrılan işyeri hekimlerinin bilgileri değişiklik tarihinden itibaren bir
ay içinde Birliğe bildirilir.
İşyeri Hekimleri Sıralama Listesi
Madde 5- İşyeri hekimi olarak çalışmak
isteyen hekimlerin listesi Oda tarafından hazırlanır. Hekimler, bu listede,
esas olarak mevcut etkinliklerine göre sıralanırlar. Aynı durumdaki hekimlerin
sıralaması 6 ncı maddedeki esaslara göre düzenlenir.
Çalışma Onayı Verilmesinin Koşulları
Madde 6- Oda, işyeri hekimi olarak çalışma
onayı vereceği hekimlere ilişkin istemleri;
a) Hekimin varsa diğer görevlerini,
b) İşin en iyi şekilde yapılması için gerekli
nitelikleri,
c) İşyerine ulaşım için ayrılması gereken
süreyi,
d) Hekimin işyeri hekimleri listesindeki
sırasının 6023 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin (c) bendinde ve 5 inci
maddesinde belirtilen işlerin hekimler arasında adaletli dağıtılması ilkesine
aykırı olmamasını, inceleyerek karara bağlar.
İşyeri hekimi çalıştıracak işyerlerine, bu
maddede belirtilen unsurlar yönünden durumu uygun olan hekim veya hekimlerin
isimleri sıralama listesine göre bildirilir.
Çalışma Onayının Yenilenmesi
Madde 7- Çalışma Onayı, her yıl Şubat ayı
sonuna kadar aşağıdaki bilgi ve belgeler incelenerek yenilenir.
a) Son aya ait SSK Prim Bildirgesi ve
Tahakkuk Fişi,
b) İşyeri Tanıtım Formu,
c) İşyeri Hekimi Bilgi Derleme Formu,
d) Oda ödentilerinin yatırıldığını gösterir
belge (Oda kayıtlarından bakılır),
e) TTB tarafından belirlenen asgari ücrete
aykırı olmayan Bordro örneği,
Çalışma Onayının İptali
Madde 8- Bu İlkelerde çalışma onayının
verilmesi için aranılan koşullardan herhangi birisinin ortadan kalkması halinde
çalışma onayı iptal edilir.
Madde 9- Bu İlkelerin uygulama esasları ayrı
bir başlık altında düzenlenecektir.
Yürürlülük
Madde 10- Bu ilkeler Gaziantep - Kilis Tabip
Odası Bülten’in de yayınlandığı tarihte yürürlüğe girer
Yürütme
Madde 11- Bu ilkeleri Gaziantep - Kilis Tabip
Odası yürütür.
TÜRK
TABİPLERİ BİRLİĞİ
GAZİANTEP
- KİLİS TABİP ODASI
İŞYERİ
HEKİMİ ÇALIŞMA ONAYI UYGULAMA ESASLARI
Amaç ve Dayanak
Madde 1-Bu Uygulama Esasları, Gaziantep -
Kilis Tabip Odası Çalışma Onayı İlkelerinin 9'uncu maddesi uyarınca, Gaziantep
- Kilis Tabip Odası Çalışma Onayı İlkelerinin uygulama ayrıntılarını göstermek
amacıyla hazırlanmıştır.
İşyeri
Hekimlerinin Gruplara Ayrılması
Madde 2-İşyeri hekimleri, çalışma onayı
verilmesine esas olmak üzere aşağıdaki şekilde gruplara ayrılır:
1. Grup
a) Sadece işyeri hekimliği yapanlar: En çok
iki işyerinin hekimliğini yapabilirler. Sorumlu oldukları işçi sayısı toplamda,
I, II ve III. Risk Grubundaki işyerleri için 1000’i , IV
ve V. Risk Grubundaki işyerleri için
b) Sadece işyeri hekimliği yapan 65 yaşın
üzerindeki hekimler: 6023 Sayılı Türk Tabipleri Birliği Yasasının
5.maddesindeki işin en iyi şekilde yapılması için gerekli nitelikler Oda
Yönetim Kurulu tarafından değerlendirilmek üzere, en fazla iki işyerinin
hekimliğini yapabilirler. Sorumlu oldukları işçi sayısı toplamda; I, II ve III.
Risk Grubundaki işyerleri için
2. Grup
a) Kamuda çalışan hekimler: İşyeri
hekimliğini yaptıkları işyerlerinin toplam işçi sayısı 240’ı geçmeyecek şekilde
çalışma onayı verilebilir.
b) Özel sağlık kuruluşu hekimliği veya
muayenehane hekimliği yapanlar: Çalışan işçi sayısı
c) Özel sağlık kuruluşu hekimliği veya
muayenehane hekimliği yapan, 65 yaşın üzerindeki hekimler:
6023 Sayılı Türk Tabipleri Birliği Yasası'nın
5. maddesinde belirtilen, işin en iyi şekilde yapılması için gerekli nitelikler
Oda Yönetim Kurulu tarafından değerlendirilmek üzere, çalışan işçi sayısı
3. Grup
İki mesleki etkinliği olan hekimler
(muayenehane hekimliği + işyeri hekimliği, kamu hekimliği + muayenehane
hekimliği, özel sağlık kuruluşu hekimliği + kamu hekimliği, vb.): Bu grupta
bulunan hekimlere, 1. ve 2. grupta bekleyen hekim bulunduğu sürece onay
verilmez. Belirtilen gruplarda bekleyen hekim olmaması durumunda bir işyeri ile
sınırlı olmak koşuluyla, mesleki faaliyetlerinden arta kalan zaman
tespit edilerek Oda Yönetim Kurulu tarafından takdir edilecek sayıda ve en
fazla yüz işçiye kadar onay verilir.
İşyeri Hekimleri Sıralama Listesinin
Oluşturulması:
Madde 3-Bu Uygulama Esaslarının 2. maddesinde
belirtilen ana grupların her bir bendinde yer alan hekimler kendi içinde,
aşağıdaki bentlerde yapılan hesaplama sonucunda bulunacak rakama göre büyükten
küçüğe doğru sıralanır:
a)Türk Tabipleri Birliği’ne üyelik tarihi ile
listenin düzenlendiği tarih arasındaki fark yıl olarak belirlenip 0,1 ile
çarpılır.
b)İşyeri hekimliği yapmak için Oda’ya başvuru
tarihi ile listenin düzenlendiği tarih arasındaki fark ay olarak belirlenip 0.1 ile çarpılır.
c)Türk Tabipleri Birliği tarafından
kredilendirilen işçi sağlığı ve işyeri hekimliği etkinliklerinden kazanılan
kredi puanı 0,01 ile çarpılır.
d)İşyeri hekimliği ile ilgili bir eylem
sebebiyle 6023 sayılı Türk Tabipleri Birliği Kanunu uyarınca disiplin cezası
almış ise, yukarıdaki bentlere göre hesaplanacak puanların toplamı; uyarma
cezası için ikiye, para cezası için üçe, meslekten geçici men cezası için
dörde, Oda bölgesinde çalışmaktan men cezası için beşe bölünür. Bu uygulama
disiplin cezalarının sicilden silinme süresince sürdürülür.
Listeler her ay güncellenir.
Madde 4-İşçi Sağlığı ve İşyeri Hekimliğine
ilişkin hukuksal düzenlemeler ile Gaziantep - Kilis Tabip Odası kararlarına
uygun olarak işyeri hekimliği yapmak istemesi nedeniyle, iş akdi haksız olarak
feshedilen veya bu nedenlerle iş akdini haklı olarak fesheden işyeri hekimleri,
grupları içinde öncelikli olarak değerlendirilebilir.
Çalışma Onayı İçin Gerekli Koşullar
Madde 5-İşyeri hekimi olarak belli bir
işyerinde çalışmak isteyen hekim veya hekimler, Oda Yönetim Kurulu tarafından,
İşyeri Hekimi Çalışma Onayı ilkelerinin 5. ve 6. maddelerine göre, öncelikle
hekimin iş hacmi ve işin en iyi biçimde yapılması esas alınarak
değerlendirilir.
Madde 6-İşyeri hekimi adaylarına çalışma
onayı verilirken, İşyeri Hekimi Çalışma Onayı İlkelerinin 4. maddesine uygun
olarak başvuran adaylar Gaziantep - Kilis Tabip Odası Yönetim Kurulu tarafından
yukarıdaki maddelere göre değerlendirmeye alınır.
İşyeri hekimi çalıştırmak isteyen
işyerlerine, hekimin etkinlik sayısı ve iş hacmi dikkate alınarak, listeden
durumu uygun olan aday veya adaylar bildirilir.
İlkeler ve Uygulama Esaslarında tanımlanan
koşullar çerçevesinde durumu uygun hekimlere Gaziantep - Kilis Tabip Odası
Yönetim Kurulu tarafından “İşyeri Hekimliği Çalışma Onayı” verilir.
Çalışma Onayının Yenilenmesi
Madde 7-Çalışma onayı, İşyeri Hekimi Çalışma
Onayı İlkelerinin 7. maddesine göre, belirtilen bilgi ve belgelerin kontrol
edilmesi suretiyle, her yıl yenilenir.
Çalışma onayının yenilenmesi sırasında
işyerinde çalışan işçi sayısı onay verilen sayının üzerinde ise;
yasal işçi sayısı sınırlarına uyulmak kaydı ile, 2.maddede
belirtilen işçi sayılarında % 20'lik bir artışa kadar çalışma onaylarının
yenilenmesi mümkündür.
İşyeri Hekimlerinin Tedavi Edici Hekimlik
Görevi de Üstlenmesi
Madde 8- Hangi konumda olurlarsa olsunlar,
İşyeri Hekimlerinin , Tedavi Edici Hekimlik de
yapmaları hali ikinci görevdir ve Tabip Odası iznini gerektirir.
Bildirim
Madde 9- Bütün işyeri hekimleri görevleri ile
ilgili her türlü değişikliği Oda’ya bildirmek zorundadırlar.
Yürürlük
Madde:10- Bu Uygulama Esasları Gaziantep -
Kilis Tabip Odası Bülten’in de yayınlandığı tarihte yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde:11-Bu Uygulama Esaslarını Gaziantep -
Kilis Tabip Odası yürütür.
İŞYERİ SAĞLIK BİRİMLERİ VE İŞYERİ
HEKİMLERİNİN GÖREVLERİ İLE ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından:
RG:16.12.2003
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1 – Bu Yönetmelik işyeri sağlık
birimlerinin kuruluşu, yapılanması, çalışma usul ve esasları ile işyeri
hekimlerinin nitelikleri, sayısı, işe alınmaları, görev, yetki ve
sorumlulukları, eğitimleri ve çalışma şartları ile ilgili usul ve esasları
belirler.
Kapsam
Madde 2 – Bu Yönetmelik hükümleri 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında yer
alan ve devamlı olarak en az elli işçi çalıştıran işyerlerinde uygulanır.
Dayanak
Madde 3 – Bu Yönetmelik, 10/06/2003
tarihli ve 25134 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 22/5/2003
tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 81 inci maddesine dayanılarak
çıkarılmıştır.
Tanımlar
Madde 4 – Bu Yönetmelikte geçen;
Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığını,
Genel Müdürlük: İş Sağlığı ve Güvenliği Genel
Müdürlüğünü,
SSK: Sosyal Sigortalar Kurumunu,
İş Sağlığı Hizmetleri: Çalışanların sağlık
gözetimi, öncelikle koruyucu hekimlik hizmetleri, sağlığın geliştirilmesi, ilk
yardım, acil tedavi ve rehabilitasyon hizmetlerini,
Sağlık Birimi: İşyerinde iş sağlığı hizmetlerini
yürütmek için gerekli donanım ve personele haiz birimi,
Ortak Sağlık Birimi: Birden fazla işyerine
hizmet vermek üzere kurulan sağlık birimini,
İşyeri hekimi: Bakanlıkça
sertifikalandırılmış hekimi,
İşyeri hemşiresi/sağlık memuru: Bakanlıkça
sertifikalandırılmış hemşire veya sağlık memurunu,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
İşverenlerin yükümlülükleri
Madde 5 – İşverenler, elli ve daha fazla işçi
çalıştırılan işyerlerinde bir sağlık birimi kurmak zorundadırlar.
İşverenler, işyerlerinde
sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamının tesis edilmesi, sağlık ve güvenlik
risklerinin önlenmesi ve koruyucu hizmetlerin yürütülmesi için gerekli
tedbirlerin belirlenmesi, bu tedbirlerin uygulanması ve uygulamaların izlenmesi
işlerini yürütmek üzere; işyerinin risk grubuna ve işçi sayısına göre bir veya
daha fazla işyeri hekimi görevlendirmek ve bu görevlerin yapılması için gerekli
yer, donanım ve personeli temin etmekle yükümlüdürler.
İşverenler, işyerinde görev yapan işyeri
hekiminin adı, soyadı, adresi, çalışma saatleri ile yetki ve sorumlulukları
konusunda çalışanları bilgilendirmekle yükümlüdürler.
İşverenler, işyeri hekiminin görevini etkili
bir şekilde yürütebilmesi amacıyla gerekli planlama ve düzenlemeler yapmasına
ve mesleği ile ilgili gelişmeleri izlemesine imkan
sağlar.
İşyeri sağlık hizmetlerinin yürütümünden
işveren sorumludur.
Çalışanların hak ve yükümlülükleri
Madde 6 – Çalışanlar ve temsilcileri,
sağlıklı bir çalışma ortamının oluşması için bu konuda hazırlanan talimat ve prosedürlere uymak, işyeri sağlık biriminin çalışmalarına
destek sağlamak, sağlık muayeneleri, bilgilendirme ve eğitim programlarına
katılmak ve gerektiğinde işbirliği yapmakla yükümlüdürler.
Çalışanlar ve temsilcileri, işyerinde sağlık
gözetiminin yerine getirilmesine ilişkin organizasyonlarda karar verme
sürecinde yer alırlar.
Çalışanlar ve temsilcileri, sağlık
gözetiminde yürütülecek hizmetlerin amaç ve yöntemleri hususunda önceden
haberdar edilirler. Sağlık gözetimi sonucunda elde edilen verilerin
kullanılması ile ilgili bilgilendirilirler.
Çalışanlar, sağlık muayenelerinin
sonuçlarıyla ilgili olarak hatalı veya hataya yol açabilecek bilgiye itiraz
hakkına sahip olup, bu işlemi nasıl yapacakları konusunda işveren tarafından bilgilendirilirler.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İşyeri Sağlık Biriminin Yapısı, Çalışma Usul
ve Esasları
Sağlık birimi
Madde 7 – Sağlık biriminde; en az bir işyeri
hekimi ile birlikte en az bir işyeri hemşiresi veya sağlık memuru
görevlendirilmesi zorunludur.
Sağlık birimi, iş sağlığı ve güvenliği
hizmetlerinin yürütülebilmesine ve çalışacak personel sayısına yetecek
büyüklükte, kolay ulaşılabilir, tercihen tek katlı bir binada veya kurulacağı
binanın giriş katında olmalıdır. Sağlık birimi; en az bir muayene odası, bir
müdahale odası, bir yardımcı sağlık personeli odası ile bekleme odasından
oluşur. Sağlık biriminde yeterli aydınlatma, havalandırma, ısıtma, soğuk ve
sıcak su tesisatı bulunmalı, sağlık biriminin tabanı kolay temizlenebilen ve
yıkanabilen nitelikte olmalıdır. Sağlık birimi Ek-1de belirtilen araç ve
gereçler ile donatılır.
Nitelikleri dolayısıyla devamlı çalışma
yapılan işyerlerinde sağlık birimleri çalışma süresince açık bulundurulur ve en
az bir işyeri hemşiresi veya sağlık memuru görevlendirilir. Normal çalışma
süresi dışında kalan vardiya çalışmalarında bu personelin sağlanamadığı
hallerde, sağlık biriminde ilkyardım kursu görmüş en az bir eleman
görevlendirilir.
Yıllık çalışma planı
Madde 8 – Sağlık birimi, işyerinde
yürütülecek sağlık hizmetleri ile ilgili olarak yıllık çalışma planı
hazırlayarak işverenin onayına sunar. Onaylanan plan işyerinde ilan edilir.
Ayrıca, bu plan çalışanların temsilcilerine ve varsa iş sağlığı ve güvenliği
kuruluna gönderilir.
Yıllık değerlendirme raporu
Madde 9 – Sağlık birimi, işyerinde yürütülen
sağlık hizmetleri ile ilgili olarak yapılacak denetimlerde incelenmek üzere her
yıl Ek-2deki örneğe uygun yıllık değerlendirme raporu hazırlar ve bir nüshasını
Genel Müdürlüğe gönderir.
Gizlilik ilkesi
Madde 10 – Sağlık birimi personeli, işyerine
ve çalışanlara ait tıbbi, teknik ve idari bilgilerle ilgili olarak gizlilik
ilkesine uymak zorundadır.
İşbirliği
Madde 11 – Sağlık birimi, işyerindeki ilgili
diğer bölümlerle, varsa iş sağlığı ve güvenliği kurulu ile iş güvenliği uzmanı
ve çalışanların temsilcileriyle işbirliği içinde çalışır.
Sağlık birimi, Bakanlığın iş sağlığı ve
güvenliği alanında faaliyet gösteren birimleri ve diğer ilgili kuruluşlarla
yakın işbirliği içinde çalışır.
Ulusal düzeydeki organizasyonlar kapsamında;
sağlığın korunması ve geliştirilmesi kampanyalarında yer alır, iş sağlığı
programları çerçevesinde ilgili otoriteler ile işbirliği yapar.
Büyük kazalar ve doğal afetlere karşı acil
eylem planı hazırlanması ve uygulanmasında ilgili diğer birim, kurum ve
kuruluşlarla işbirliği yapar.
İlkyardım ve acil tedavi
Madde 12 – Sağlık birimi, çalışanlara acil
müdahale gerektiren durumlarda veya kazalanma
durumlarında ilk yardım ve acil tedaviyi organize eder, yürütür ve diğer sağlık
kuruluşlarıyla işbirliği yapar.
Bilgilendirme ve eğitim
Madde 13 – Sağlık birimi; işverene,
çalışanlara veya çalışanların temsilcilerine ve iş sağlığı ve güvenliği
kuruluna, iş sağlığı ile ilgili konularda eğitim ve danışmanlık hizmeti verir.
Sağlık birimi, yürütülecek her türlü sağlık
gözetimi faaliyetleri ile ilgili olarak çalışanları bilgilendirmek ve rızasını
almak zorundadır.
Kayıt ve istatistik
Madde 14 – Çalışma ortamı ve çalışanların
sağlık gözetimine ait bütün bilgiler kayıt altına alınır ve belgeler muhafaza
edilir.
Çalışanların sağlık bilgileri, yaptığı işler
ve çalıştığı ortamdaki maruziyet bilgileri ile bu maruziyetlerin değerlendirme sonuçları kişisel sağlık
dosyalarında saklanır.
Sağlık birimi, çalışanların kişisel sağlık
dosyalarını işten ayrılma tarihinden itibaren 10 yıl boyunca saklamak
zorundadır. Yükümlülük süresi bu süreyi aşan meslek hastalığı riski bulunan
işyerlerinde, belirlenen risklerle ilgili evrakların saklanması yükümlülük
süresine kadar uzar. Çalışanın işyerinden ayrılarak başka bir işyerinde çalışmaya
başlaması halinde, yeni işveren çalışanın kişisel sağlık dosyasını ister. Eski
işveren, kişisel sağlık dosyasının onaylı bir örneğini gönderir.
Çalışanın işe girişinde ve iş değişikliğinde,
işe uyumunun belirlenmesi amacıyla yapılan sağlık muayenesi sonucunda
oluşturulan raporda; çalıştırılacağı işler ve çalışma koşulları belirtilir,
rapor sonucu işveren ve çalışana yazılı olarak bildirilir.
Sağlık birimince, iş kazaları ve meslek
hastalıkları ile ilgili kayıt ve takip işlemlerinde Ek-3
ve Ek-4de belirtilen örnek formlar kullanılır. İşyerinde meydana gelen bütün
kazalar ve meslek hastalıkları kaydedilir. Kaza ve meslek hastalıklarının
kayıtları değerlendirilerek kaynakları belirlenir ve bunlara yönelik önlemler
geliştirilir.
Tedavi hizmetleri
Madde 15 – Sağlık biriminde iş sağlığı
hizmetleri dışında kalan birinci basamak tedavi hizmetleri ile ilgili usul ve
esaslar, SSK ile işveren arasında yapılacak protokole göre belirlenir.
Sağlık biriminin faaliyet alanı
Madde 16 – Sağlık birimi, sağlıklı ve güvenli
bir çalışma ortamı oluşturmak üzere işyerlerinde fiziksel, kimyasal ve
biyolojik risklerin belirlenmesi, ortadan kaldırılması için gerekli tedbirleri
almak ve bu amaçla ölçüm, analiz ve kontrollerin yapılmasını sağlamakla
yükümlüdür. Bu hizmetlerin yürütümünde ve iş sağlığı ve güvenliği mevzuatında
öngörülen tedbirlerin uygulanmasında sağlık birimi personeli iş güvenliği
uzmanı ile işbirliği ve koordinasyon içinde çalışır.
Ortak sağlık birimi
Madde 17 – İşverenler, koruyucu ve acil
sağlık ve güvenlik hizmetlerini yürütmek üzere bir ortak sağlık birimi
kurabilir, kurulmuş olanlara ortak olabilirler.
Ortak sağlık birimi aynı işkolunda faaliyet
gösteren işyerlerine hizmet vermek üzere kurulabileceği gibi, küçük sanayi
siteleri veya organize sanayi bölgeleri gibi aynı alanda kurulmuş bulunan ve
farklı işkollarında faaliyet gösteren işyerlerine hizmet vermek üzere de
kurulabilir.
Ortak sağlık biriminde çalışacak personel
sayısı ve nitelikleri, hizmet verilecek işyerlerinin yer aldığı risk grupları
ve çalışanların toplam sayısı dikkate alınarak bu Yönetmelikte belirtilen diğer
kriterlere göre tespit edilir.
Ortak sağlık biriminin tüm giderleri hizmet
alan işverenler tarafından karşılanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İşyeri Hekiminin Nitelikleri, Görev, Yetki ve
Sorumlulukları ile
Eğitimleri, Çalışma Şartları ve
Görevlendirilmeleri
İşyeri hekiminin nitelikleri
Madde 18 – İşyeri hekimi olarak
görevlendirilecek hekimlerin Bakanlıkça verilmiş işyeri hekimliği sertifikasına
sahip olmaları gerekir.
Sertifikalandırma
Madde 19 – İşyeri hekimliği sertifikası;
İş müfettişliği yapmış veya üniversitelerden
iş sağlığı bilim doktorası veya bilim uzmanlığı almış, iş ve meslek
hastalıkları yan dal uzmanlığı veya işyeri hekimliği yan dal uzmanlığı almış
olan hekimlere istekleri halinde,
Bakanlıkça düzenlenen işyeri hekimliği
sertifika eğitim programlarına katılan ve eğitim sonunda düzenlenecek sınavda
başarılı olan hekimlere,
Bakanlıkça verilir.
Eğitim ve sınav
Madde 20 – İşyeri hekimliği sertifika eğitim
programlarının hazırlanması, uygulanması, sınav komisyonunun teşekkülü ve
sınavın yapılış şekli ile ilgili usul ve esaslar, İşyeri Hekimliği Eğitim
Komisyonu tarafından belirlenir. Eğitimin süresi, teorik ve pratik olarak 180
saatten az olmamalıdır.
Komisyon; İş Sağlığı ve
Güvenliği Genel Müdürünün başkanlığında, İş Teftiş Kurulu Başkanlığından bir
hekim iş müfettişi, İş Sağlığı ve Güvenliği Merkezi Müdürlüğünden bir hekim,
Sağlık Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi,
Sosyal Sigortalar Kurumu Sağlık İşleri Genel Müdürlüğü, Türk Tabipler
Birliğinden birer üye ile Yükseköğretim Kurul Başkanlığı tarafından
görevlendirilecek iş sağlığı konusunda çalışmaları olan bir öğretim üyesinden
oluşur.
Komisyon her yıl Ocak ayında olağan olarak
toplanır. Bakanlık gerektiğinde Komisyonu olağanüstü toplantıya çağırabilir.
Toplantıların gündemi üyelere toplantı tarihinden 15 gün önce bildirilir.
Komisyonun sekreterya işleri Genel Müdürlük
tarafından yürütülür.
Komisyon, kararlarını salt çoğunlukla alır.
Eşitlik halinde Başkanın oyu kararı belirler. Komisyon kararı, karar defterine
yazılır ve üyeler tarafından imzalanır.
Komisyon tarafından belirlenen sertifika
eğitim programı ve sınavı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma
Merkezi (ÇASGEM) tarafından yürütülür.
İşyeri hekimleri, Bakanlıkça belirli
aralıklarla yenileme eğitimlerine tabi tutulur.
İşyeri hekimlerinin hizmet süresi
Madde 21 – İşyeri hekimleri, aşağıda
belirtilen sürelerde görev yaparlar.
İşyeri hekimleri, bu Yönetmelikte belirtilen
görevleri eksiksiz olarak yerine getirmek için;
I inci Risk Grubunda yer alan işyerlerine;
ayda en az 1 iş günü,
II inci Risk Grubunda yer alan işyerlerine;
ayda en az 2 iş günü,
III üncü Risk Grubunda yer alan işyerlerine;
ayda en az 3 iş günü,
IV üncü Risk Grubunda yer alan işyerlerine; ayda
en az 4 iş günü,
V inci Risk Grubunda yer alan işyerlerine;
ayda en az 5 iş günü,
gitmek zorundadır.
İşe giriş ve periyodik sağlık kontrolleri
için çalışan başına yılda en az 30 dakika süre, yukarıda hesaplanan koruyucu
hizmet süresine eklenir.
Ayrıca işyerinde tedavi hizmeti verilmesi
durumunda, bu hizmet için gerekli süre yukarıda belirtilen sürelerin dışında
tutulur.
İşyerlerinin, iş sağlığı ve
güvenliği açısından hangi risk grubuna gireceği Sosyal Sigortalar Kurumu iş
kazaları ve meslek hastalıkları istatistikleri de göz önünde bulundurularak; İş
Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürü başkanlığında, Sağlık Bakanlığı, Sanayi
Bakanlığı, Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı, İş Teftiş Kurulu Başkanlığı ile
en çok üyeye sahip işçi sendikaları konfederasyonu, Türkiye İşveren Sendikaları
Konfederasyonu, Türk Tabipleri Birliği ile Türk Mühendis ve Mimar Odaları
Birliğinden birer temsilcinin oluşturduğu bir komisyonun görüşleri doğrultusunda
her yıl Şubat ayında Bakanlıkça belirlenir.
Bakanlık gerektiğinde Komisyonu toplantıya
çağırabilir. Toplantıların gündemi üyelere toplantı tarihinden 15 gün önce
bildirilir. Komisyonun sekreterya işleri Genel
Müdürlük tarafından yürütülür.
Komisyon, kararlarını salt çoğunlukla alır.
Eşitlik halinde Başkanın oyu kararı belirler. Komisyon kararı, karar defterine
yazılır ve üyeler tarafından imzalanır.
İşyeri hekiminin görevleri
Madde 22 – İşyeri hekimi iş sağlığı
hizmetleri kapsamında aşağıdaki görevleri yapmakla yükümlüdür:
Çalışanların işe giriş ve periyodik
muayenelerini Ek-5de verilen örneğe uygun olarak yapar,
İşyerindeki iş sağlığı ve güvenliği kuruluna
katılarak çalışma ortamı ve çalışanların sağlığının gözetimi ile ilgili gerekli
açıklamalarda bulunur, danışmanlık yapar ve kurulda alınan kararların
uygulanmasını izler,
Özelliği olan çalışanları; gebe ve emzikli
kadınları, on sekiz yaşından küçükleri, iki yaşından küçük çocuğu olan
anneleri, meslek hastalığı veya şüphesi tanısı alanları, kronik hastalığı
olanları, malul ve özürlüleri, alkolikleri, ilaç ve uyuşturucu bağımlılığı
olanları, birden fazla iş kazası geçirmiş olanları yakın takip ve koruma altına
alır,
Özürlülerin işe alınmaları, işyerinde oluşan
bir kaza ya da hastalık sonrasında geçici ya da kalıcı iş göremezliği olanların
işe başlamaları veya eski hükümlülerin gerekli sağlık muayenelerini yaparak
uygun işe yerleştirilmeleri için rapor hazırlar,
Sağlık nedeniyle üç haftadan uzun veya meslek
hastalıkları veya iş kazaları nedeniyle veya sık tekrarlanan işten
uzaklaşmalarda, işe dönüş muayenesi yapar,
Kronik hastalığı olanları daha sık
aralıklarla muayene eder, gerekli tetkikleri yaptırır ve koruyucu önlemlerin
alınması hususunda gerekli işlemleri yapar,
Gerekli laboratuvar
tetkikleri ve radyolojik muayeneleri yaptırır,
İşyerinde ilk yardım ve kurtarma çalışmalarının
organizasyonunu yapar, ilgili personelin eğitimini sağlar ve acil tedavi
hizmetlerini yürütür,
Bulaşıcı hastalıkların kontrolünü sağlayarak
yayılmasını önleme ve aşılama çalışmaları yapar,
Kreş ve çocuk bakım yurdu ile emzirme
odalarının sağlık koşullarını kontrol eder, sağlık koşullarına uygunluğunu
sağlar, çocukların sağlık muayenelerini yaparak kayıt altına alır,
Gebe ve emzikli kadınların işyerindeki olası
sağlık tehlikelerine karşı sağlığını korur, geliştirir ve eğitimlerini sağlar,
İşyerinde kullanılan, tüketilen maddeleri
kontrol ve izlemek için aralıklı olarak inceleme yaparak etmenleri belirler,
değerlendirir ve kontrol önlemleri geliştirir,
Çalışma ortamı gözetimi ile ilgili olarak
gerektiğinde ölçümler yapılmasını sağlayarak alınan sonuçların çalışanlar
yönünden değerlendirmesini yapar,
İşyerinin genel hijyen
koşullarını devamlı izleyerek ve denetleyerek işyerindeki bütün birimlerin
çalışanların sağlığını koruyup geliştirecek biçimde düzenlenmesi, çalışana
sağlıklı bir ortamda ve yürütülen işin gerektirdiği kaloriyi karşılayacak
nitelikte yemek sunulması, içme suyu imkanı sağlanması, soyunma odaları, banyo,
lavabo ve tuvaletlerin bakımlı ve temiz olması ve genel temizlik donanımının
temin edilmesi ve sürdürülmesi için gereğini yerine getirir,
İş ve çalışanın uyumunu sağlamak için
çalışanların sağlığının, yapılan iş ve işlemler ile çalışma ortamındaki çeşitli
stres faktörlerinden olumsuz yönde etkilenmesi olasılığına karşı inceleme ve
araştırmalar yapar,
Meslek hastalığı veya şüphesi tanısı alan
çalışanların izleme ve kontrolünü yapar, SSK Meslek Hastalıkları Hastaneleri
ile sürekli işbirliği içinde çalışır,
İşyerinde meslek hastalığı veya meslek
hastalığı şüphesi tanısı alanların çalıştığı ortamda ve çalışanlarla ilgili
inceleme yapar,
Herhangi bir hastalık veya kaza ya da
periyodik muayene sonrasında eski işinde çalışması sakıncalı bulunan çalışanın,
mevcut sağlık durumuna uygun bir işte çalıştırılmasını sağlar,
İş kazasına uğrayan ya da meslek hastalığına
tutulan çalışanların rehabilitasyonu konusunda
işyerindeki ilgili birimlerle işbirliği içinde çalışır,
Eski hükümlü, malul ve özürlülerin işlerine
uyumlarını sağlar,
İşyeri yöneticilerine, iş sağlığı ve iş
güvenliği kurul üyelerine, çalışanlara ve temsilcilerine genel sağlık konularında
eğitim verir ve bu eğitimlerin sürekliliğini sağlar,
Çalışanların, zamanlarını etkin ve verimli
biçimde değerlendirmeleri için eğitici, kültürel ve sportif etkinliklerle
zenginleştirilmiş dinlenme imkanı sağlayacak
çalışmalar yapar,
İşyerindeki sağlık gözetimi ile ilgili
çalışmaları kaydeder ve Ek-6da belirtilen örneğe uygun yıllık çalışma raporu
hazırlayarak iş sağlığı ve güvenliği kuruluna gönderir.
İşyeri hekiminin yetkileri
Madde 23 – İşyeri hekimi, bağımsız çalışma
ilkesi uyarınca bu yönetmelik hükümlerini yerine getirirken hiçbir şekilde
engellenemez, görevini yapmaktan alıkonulamaz.
İşyeri hekimleri çalışmalarını tam bir
mesleki özgürlük içinde ve tıbbi deontoloji kurallarına uygun biçimde yürütür.
İşyerinde çalışanların hayatı ile ilgili
yakın tehlike oluşturan bir husus tespit edildiğinde derhal üst yönetimi
bilgilendirip onaylarını alarak işin geçici olarak durdurulmasını sağlar.
Sağlık durumu bakımından yaptığı işle uyumsuz
olduğu belirlenen çalışanın, işyerinde uygun işte görevlendirilmesini sağlar.
Üretim teknolojilerinin planlanmasında iş
sağlığı ile ilgili tavsiyelerde bulunur.
Görevi gereği işyerinin bütün bölümlerinde iş
sağlığı konusunda inceleme, araştırma ve çalışanlarla görüşme yapabilir.
Gerektiğinde konu ile ilgili kurum veya
kuruluşlar ile işbirliği yapar.
İşyeri hekiminin sorumlulukları
Madde 24 – İşyeri hekimi, bu Yönetmelikte
belirtilen görevlerini yaparken, işin normal akışını mümkün olduğu kadar
aksatmamak ve verimli bir çalışma ortamının sağlanmasına katkıda bulunmak,
işverenin ve işyerinin meslek sırları, ekonomik ve ticari durumları ile
çalışanın kişisel sağlık dosyasındaki bilgileri gizli tutmakla sorumludur.
İşyeri hekiminin görevlendirilmesi
Madde 25 – İşverenler, bu Yönetmelikte
belirtilen niteliklere haiz işyeri hekimi veya hekimleri ile sözleşme yaparlar.
Yapılan sözleşmenin bir nüshası Genel Müdürlüğe gönderilir.
Özel kurum ve işyeri hekimleri, çalıştıkları
yerlerin sağlık hizmetlerinin başka bir yerde ikinci bir görev yapmalarına
elverişli bulunduğuna dair tabip odalarınca izin verilmesi halinde işyeri
hekimliği yapabilirler.
Sözleşme, Ek-7de verilen örneğine uygun
olacak şekilde düzenlenir.
I inci, II inci ve III üncü Risk Gruplarında
yer alan ve 1000 işçi çalıştırılan işyerlerinde tam gün çalışacak bir işyeri
hekimi görevlendirilir. 1000 kişiyi aşan hallerde bu Yönetmeliğin 21 inci
maddesinde belirtilen kriterlere uygun yeteri kadar
hekim eklenir.
IV üncü ve V inci Risk Gruplarında yer alan
ve 750 işçi çalıştırılan işyerlerinde tam gün çalışacak bir işyeri hekimi
görevlendirilir. 750 kişiyi aşan hallerde bu Yönetmeliğin 21 inci maddesinde
belirtilen kriterlere uygun yeteri kadar hekim
eklenir.
Bildirim yükümlülüğü
Madde 26 – Sözleşmenin herhangi bir nedenle
geçerliliğini yitirmesi halinde, bu durum taraflarca üç iş günü içinde Genel
Müdürlüğe bildirilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
İşyeri Hemşiresi ve Sağlık Memurunun
Nitelikleri, Görevleri,
Eğitimleri ve Görevlendirilmeleri
İşyeri hemşiresi ve sağlık memurunun nitelikleri
Madde 27 – İşyeri hemşiresi veya sağlık
memuru olarak görevlendirileceklerin Bakanlıkça verilmiş işyeri hemşiresi veya
sağlık memuru sertifikasına sahip olmaları gerekir.
Sertifikalandırma
Madde 28 – İşyeri hemşiresi veya sağlık
memuru sertifikası,
a. Halk sağlığı alanında lisansüstü eğitim almış
hemşire veya sağlık memurlarına istekleri halinde,
b) (Değişik bent: 04.02.2005 – 25717)
Bakanlıkça düzenlenen işyeri hemşiresi veya sağlık memuru sertifika eğitim
programlarına katılan ve eğitim sonunda düzenlenecek sınavı başaran hemşire
veya sağlık memurlarına,
Bakanlıkça verilir.
Eğitim
Madde 29 – İşyeri hemşiresi veya sağlık
memuru sertifika eğitim programlarının hazırlanması ve uygulanması ile ilgili
usul ve esaslar, İşyeri Hemşiresi veya Sağlık Memuru Eğitim Komisyonu
tarafından belirlenir.
Komisyon; İş Sağlığı ve
Güvenliği Genel Müdürünün başkanlığında, İş Teftiş Kurulu Başkanlığından bir
hekim iş müfettişi, İş sağlığı ve Güvenliği Merkezinden bir hekim veya hemşire,
Sağlık Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi,
Sosyal Sigortalar Kurumu Sağlık İşleri Genel Müdürlüğü, Türk Hemşireler
Derneği, Türk Hemşireler Birliğinden birer üye, Yükseköğretim Kurul Başkanlığı
tarafından görevlendirilecek iş sağlığı konusunda çalışmaları olan bir öğretim
üyesinden oluşur.
Komisyon yılda bir olağan olarak toplanır.
Bakanlık gerektiğinde Komisyonu olağanüstü toplantıya çağırabilir.
Toplantıların gündemi üyelere toplantı tarihinden 15 gün önce bildirilir.
Komisyonun sekreterya işleri Genel Müdürlük
tarafından yürütülür.
Komisyon, kararlarını salt çoğunlukla alır.
Eşitlik halinde Başkanın oyu kararı belirler. Komisyon kararı, karar defterine
yazılır ve üyeler tarafından imzalanır.
Komisyon tarafından belirlenen eğitim
programı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi (ÇASGEM)
tarafından yürütülür.
İşyeri hemşiresi ve sağlık memurunun
görevleri
Madde 30 – İşyeri hemşiresi ve sağlık
memurunun görevleri aşağıda belirtilmiştir.
a. İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili sorunların
saptanmasında, önceliklerin belirlenmesinde ve yapılacak çalışmalarda işyeri
hekimine yardımcı olur,
b. Çalışanların özellikleri ve sağlık düzeyleri ile
ilgili veri toplar, kaydeder, sağlık ve çalışma öykülerini işe giriş/periyodik
muayene formuna yazar ve işyeri hekimi tarafından yapılan fizik muayene
sırasında hekime yardımcı olur,
c. İşyerinde sağlık taramaları yaparak şüpheli vakaları
hekime sevk eder,
d. Gebe ve emzikli kadınların izlenmesi, zararlı maddelerden
korunması için çalışır; çocuk bakım hizmetleri ile ilgili çalışmaların
planlanması, yürütülmesi ve kontrolüne katılır,
e. Çalışanların hastaneye sevk işlemlerini
sağlar, tedavisini izler ve rehabilitasyon
hizmetlerine katılır,
f. Yardımcı sağlık hizmetlerinin planlanması,
değerlendirilmesi, izlenmesi ve yönlendirilmesinde işyeri hekiminin önerileri
doğrultusunda çalışır ve gerekli kayıtları tutar,
g. İlk yardım hizmetlerinin organizasyonu ve yürütümünde
işyeri hekimine yardımcı olur.
h. İşyerinde çalışanların sağlık eğitiminde görev alır,
İşyeri hemşiresi veya sağlık memurunun
görevlendirilmesi
Madde 31 – Sağlık biriminde tam gün çalışacak
en az bir işyeri hemşiresi veya sağlık memuru görevlendirilir. Buna ilave
olarak;
a. I inci, II inci ve III üncü Risk Gruplarında yer
alan ve 500 ve daha fazla işçi çalıştırılan işyerlerinde her 500 işçi için tam
gün çalışacak bir işyeri hemşiresi veya sağlık memuru görevlendirilir.
b. IV üncü ve V inci Risk Gruplarında yer alan ve 350
ve daha fazla işçi çalıştırılan işyerlerinde her 350 işçi için tam gün
çalışacak bir işyeri hemşiresi veya sağlık memuru görevlendirilir.
ALTINCI BÖLÜM
Son Hükümler
Ücretsiz hizmet
Madde 32 – Sağlık birimi tarafından sağlanan
hizmetler, çalışanlara herhangi bir maliyet getirmeksizin yürütülür.
Yürürlükten kaldırılan Yönetmelik
Madde 33 – 04/7/1980
tarihli, 17037 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İşyeri Hekimlerinin Çalışma
Şartları ile Görev ve Yetkileri Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçici Madde 1- Bu Yönetmeliğin yayımı
tarihinden önce alınmış olan işyeri hekimliği sertifikaları geçerlidir.
Yürürlük
Madde 34 – Bu Yönetmelik, yayımlandığı
tarihte yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 35 – Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.